ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ

Δεν υπάρχει πρόοδος χωρίς σύγκρουση. Συνειδητά ή ασυνείδητα, άτομα και έθνη εμπλέκονται στον αέναο πνευματικό αγώνα της Συμπαντικής Εξέλιξης, έναν αγώνα για την επικράτηση της Αλήθειας κατά του ψέματος, της Δικαιοσύνης κατά της αδικίας, της Αγάπης κατά του μίσους - αγώνα που αντανακλάται στο υλικό πεδίο προκαλώντας, δυστυχώς, πολύ ανθρώπινο πόνο… Θέτοντας κανείς τον εαυτό του στην υπηρεσία της Αλήθειας υπηρετεί το ύψιστο συλλογικό συμφέρον.

**Η Αλήθεια υπάρχει, το ψέμα πρέπει να εφευρεθεί.
**"Θα γνωρίσετε την Αλήθεια και η Αλήθεια θα σας ελευθερώσει" Βίβλος
**"Η μεγαλύτερη απώλεια στον κόσμο είναι η διαφορά μεταξύ αυτού που είμαστε κι αυτού που θα μπορούσαμε να γίνουμε."
**"Όταν οι φιλόσοφοι βασιλέψουν και οι βασιλιάδες φιλοσοφήσουν, μόνο τότε θα ευτυχήσουν οι λαοί." Πλάτων
**"Η αξία του ανθρώπου καθορίζεται από το σκαλοπάτι της κλίμακας της αγάπης πάνω στο οποίο στέκεται." Τορκόμ Σαραϊνταριάν

Κυριακή, 21 Απριλίου 2013

Ivan Krastev: "Βρίσκεται η Δημοκρατία σε κρίση;"


Με την ευκαιρία της σημερινής επετείου της στρατιωτικής "επανάστασης"-πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967, σκέφτηκα να αναρτήσω ένα θέμα που αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα της Δημοκρατίας όπως την έχουμε γνωρίσει. (Για τη γνώμη των πολιτών για το καθεστώς της 21ης Απριλίου, διαβάστε εδώ κι εδώ.)

Δεν θα μεταφέρω δικές μου σκέψεις - όσοι με παρακολουθείτε τις γνωρίζετε άλλωστε: "Όταν οι φιλόσοφοι κυβερνήσουν και οι κυβερνώντες φιλοσοφήσουν, μόνο τότε θα ευτυχήσουν οι λαοί." Πλάτων (427-345 π.Χ.)

Θα παραθέσω μεταφρασμένα αποσπάσματα από άρθρο του Jim Daly (9/1/2013) που βρήκα εδώ, για να βγάλετε τα δικά σας συμπεράσματα.

«Σε όλο τον πλανήτη οι άνθρωποι νιώθουν όλο και πιο σκεπτικοί και δύσπιστοι για τους ηγέτες τους. Σύμφωνα μ' ένα παγκόσμιο βαρόμετρο εμπιστοσύνης, μόνο το 52% των ερωτηθέντων είπαν ότι πίστευαν πως η κυβέρνησή τους κάνει το σωστό το 2011, και ο αριθμός αυτός βυθίστηκε στο 43% το 2012.

Όπως αποκαλύπτουν πρόσφατες έρευνες, μόνο το 18% των Ιταλών θεωρούν ότι η ψήφος τους κάνει τη διαφορά, μόλις 15% των Ελλήνων λέει ότι τραβώντας ένα μοχλό κάνει μια διαφορά, και ένα πενιχρό 20% των Αμερικανών συμφωνούν ότι η κυβέρνησή τους λαμβάνει καλές αποφάσεις. Εν τω μεταξύ, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα υπέφεραν 26 και 17 τοις εκατό πτώση αντίστοιχα στις εκτιμήσεις κυβερνητικής εμπιστοσύνης αυτό το έτος.

Όλες αυτές είναι δημοκρατίες. Το οποίο σημαίνει ότι οι πολίτες δεν εμπιστεύονται τους ίδιους τους ανθρώπους ψήφισαν στην κυβέρνηση.

Στο νέο του βιβλίο "TED", με τον τίτλο, "In Mistrust We Trust: Can Democracy Survive When We Don’t Trust Our Leaders?" ("Στη Δυσπιστία Εμπιστευόμαστε: Μπορεί η Δημοκρατία να επιβιώσει όταν δεν εμπιστευόμαστε τους ηγέτες μας;"), ο πολιτικός επιστήμων Ivan Krastev ρίχνει μια βαθύτερη ματιά. Ενώ οι σκέψεις του δεν είναι συχνά αισιόδοξες (...) είναι πάρα πολύ σημαντικές. Σε αυτό το βιβλίο, ηχεί ένα δυνατό κώδωνα προειδοποίησης για μια ριζική αλλαγή στην αντίληψη.

Τηλεφωνήσαμε στον Krastev για να μιλήσουμε περισσότερο γι' αυτό που αποκαλεί "Δημοκρατία σε Κρίση", και να δούμε τι σκέφτεται ότι μπορεί να γίνει για να βελτιώσει τη σχέση μεταξύ πολιτών και των ηγετών τους.»

Ερώτηση: Γιατί η έννοια της Δημοκρατίας βρίσκεται σε κρίση;

Ivan Krastev: «Η Δημοκρατία πάντα βρισκόταν σε κρίση: η δημοκρατία όλο κι όλο που αφορά είναι η άσκηση της τέχνης της ανεκτής δυσαρέσκειας. Στις δημοκρατικές κοινωνίες, οι άνθρωποι παραπονιούνται συχνά για τους ηγέτες τους και τους θεσμούς τους. Το χάσμα μεταξύ της ιδανικής δημοκρατίας και της υπάρχουσας δεν μπορεί να γεφυρωθεί. 
 (...) 
Η Δημοκρατία που ονειρευόμαστε δεν είναι ποτέ ίδια με τη δημοκρατία που ζούμε. Αλλά το γεγονός ότι οι υπάρχουσες δημοκρατίες είναι κατά κανόνα ατελείς δεν υπήρξε ποτέ αιτία να μας αποτρέψει από του να τις σεβόμαστε, να τις χρησιμοποιούμε, να τις βελτιώνουμε και να είμαστε έτοιμοι ακόμα και να πεθάνουμε γι' αυτές.

Εκείνο που με ανησυχεί σήμερα είναι η κραυγαλέα πτώση εμπιστοσύνης στους δημοκρατικούς θεσμούς - πολιτικά κόμματα, Κοινοβούλια,  πολιτικούς ηγέτες.

Οι πιο ελάχιστα ενδιαφερόμενοι για την ψηφοφορία άνθρωποι είναι οι φτωχοί, οι άνεργοι και οι νεολαίες - εκείνοι δηλαδή που θα έπρεπε να ενδιαφέρονται περισσότερο για τη χρησιμοποίηση του πολιτικού συστήματος για να βελτιώσουν τη ζωή τους.

Αυτό που καθιστά την τρέχουσα κρίση της δημοκρατίας εξαιρετική είναι ότι σήμερα η δημοκρατία φαίνεται να πέφτει θύμα όχι των αποτυχιών της αλλά των επιτυχιών της. Οι κοινωνίες μας είναι πιο δημοκρατικές από ποτέ αλλά οι δημοκρατικοί θεσμοί είναι λιγότερο αξιόπιστοι. Oι πολίτες στη Δύση είναι πιο ελεύθεροι από ποτέ πριν αλλά οι ψηφοφόροι αισθάνονται λιγότερο ισχυροί από χθες.

Εάν πιέσετε πολίτες να στοχαστούν πάνω στην ερώτηση, "Αισθάνεστε ότι έχετε δύναμη; Πιστεύετε πραγματικά ότι μπορείτε να επηρεάσετε την πολιτική;", πολλοί άνθρωποι στις καλά εδραιωμένες δημοκρατίες δεν πιστεύουν ότι η φωνή τους πια επηρεάζει.
Για παράδειγμα, οι τελευταίες στατιστικές στην Ελλάδα και την Ιταλία λένε ότι μόνο το 15% των Ελλήνων και το 18% των Ιταλών πιστεύουν ότι η φωνή τους πράγματι έχει σημασία.»

Ερώτηση: Εάν οι δημοκρατίες είναι τόσο προβληματικές, γιατί τόσες πολλές χώρες επιδιώκουν να γίνουν δημοκρατίες;

Ivan Krastev: «Δεν χρειάζεται πάντα να ερωτευθείς με κάποιον άλλο για να εγκαταλείψεις το σύζυγο ή τη σύζυγό σου. Η κρίση της δημοκρατίας στη Δύση δεν είναι το αποτέλεσμα του έρωτα με ένα άλλο σύστημα. Στην Ευρώπη και την Αμερική οι άνθρωποι που είναι απογοητευμένοι από τη δημοκρατία δεν ονειρεύονται το Κινεζικό μοντέλο ή οποιαδήποτε άλλη μορφή απολυταρχικού καθεστώτος. Δεν ονειρεύονται μια κυβέρνηση που ελέγχει το Διαδίκτυο και βάζει στη φυλακή εκείνους που τολμούν να διαφωνήσουν.

Ο απολυταρχισμός δεν προσποιείται πια ότι είναι μια πραγματική εναλλακτική λύση στη Δημοκρατία, αλλά μπορούμε να δούμε πολλές απολυταρχικές πρακτικές να έχουν παρεισφρήσει σε δημοκρατικές κυβερνήσεις.

Παραδόξως, μέρος των προβλημάτων της δημοκρατίας είναι ότι σήμερα σχεδόν ο καθένας δηλώνει τη συμπάθειά του προς την αρχή της αυτοκυβέρνησης (self-government). Οι εκλογές είναι η μόνη πηγή νόμιμης κυβέρνησης. Ακόμη και οι θρησκευτικοί φονταμενταλιστές, που ακόμα επιμένουν ότι η δύναμη προέρχεται από το Θεό, τείνουν να συμφωνήσουν ότι ο καλύτερος τρόπος να ερμηνευθεί η θέληση του Θεού είναι να μετρηθούν οι ψήφοι την ημέρα των εκλογών.

Κοντολογίς, η δημοκρατία είναι το μόνο παιχνίδι στην πόλη αλλά πολλοί άνθρωποι αρχίζουν να διερωτώνται: είναι αυτό ένα παιχνίδι άξιο να παίζεται; Έχουν οι ψηφοφόροι τη δύναμη να επιφέρουν σημαντική αλλαγή; Θα μπορούσαν ν' αλλάξουν, παραδείγματος χάριν, τις οικονομικές πολιτικές ή θα μπορούσαν ν' αλλάξουν μόνο τις κυβερνήσεις που στο τέλος της ημέρας εφαρμόζουν την ίδια οικονομική πολιτική;

Σήμερα οι πολιτικοί συχνά επιμένουν πως όταν το θέμα είναι η οικονομία "δεν υπάρχει καμία εναλλακτική λύση". Αλλά εάν δεν υπάρχει καμία εναλλακτική λύση, θα μπορούσε να υπάρξει δημοκρατία; Όταν οι πολιτικοί δικαιολογούν τις πολιτικές τους όχι με το επιχείρημα ότι αυτές είναι οι πιο καλές πολιτικές - ή έστω οι καλύτερες πολιτικές - αλλά απλά με το επιχείρημα ότι αυτές είναι οι μόνες δυνατές πολιτικές, τότε η έννοια της δημοκρατίας αλλάζει.»

Ερώτηση: Τι μπορεί να γίνει για να βελτιώσει την αλληλεπίδραση μεταξύ των ηγετών μας και των πολιτών;

Ivan Krastev: «Το γεγονός ότι ένας αυξανόμενος αριθμός ανθρώπων είναι δύσπιστος προς τους πολιτικούς που τους κυβερνούν είναι καλές ειδήσεις για τη δημοκρατία. Το κρίσιμο επιχείρημα του βιβλίου μου είναι ότι για να λειτουργήσει η δημοκρατία, οι άνθρωποι πρέπει να έχουν μια πραγματική επιλογή και έναν κοινό σκοπό.

"Δεν είναι η ψηφοφορία που είναι δημοκρατία", παρατήρησε ο θεατρικός συγγραφέας Tom Stoppard, "είναι το μέτρημα."

Από αυτή την άποψη, ο έλεγχος εκείνων που βρίσκονται στην εξουσία είναι μεγάλης σπουδαιότητας. Αλλά η διαφανής πολιτική δεν είναι ίδια με την καλή πολιτική. Το βιβλίο υποστηρίζει ότι η ελπίδα ότι η διαφάνεια μπορεί να αναβιώσει την εμπιστοσύνη στους δημοκρατικούς θεσμούς και τους ηγέτες είναι μια επικίνδυνη παραίσθηση. Η διαφάνεια δεν θα αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη - θα μειώσει την πολιτική στη διαχείριση της δυσπιστίας.

Εκείνο που μας λείπει δραματικά σήμερα είναι αυτό που καλώ δημοκρατικό ρεφορμισμό - πολιτικές ενέργειες που δεν είναι απλά έλεγχος εκείνων που βρίσκονται στην εξουσία ή πίεση για έναν ορισμένο σκοπό ή υπέρ μιας συγκεκριμένης ομάδας, αλλά μιας πολιτικής στρατηγικής που προσπαθεί να οραματιστεί τη βελτίωση της κοινωνίας συνολικά.
(...) »
 Δείτε το υπόλοιπο της συνέντευξης εδώ.


Διαβάστε εδώ για την κρίση της Ελληνικής Δημοκρατίας.