ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ

Δεν υπάρχει πρόοδος χωρίς σύγκρουση. Συνειδητά ή ασυνείδητα, άτομα και έθνη εμπλέκονται στον αέναο πνευματικό αγώνα της Συμπαντικής Εξέλιξης, έναν αγώνα για την επικράτηση της Αλήθειας κατά του ψέματος, της Δικαιοσύνης κατά της αδικίας, της Αγάπης κατά του μίσους - αγώνα που αντανακλάται στο υλικό πεδίο προκαλώντας, δυστυχώς, πολύ ανθρώπινο πόνο… Θέτοντας κανείς τον εαυτό του στην υπηρεσία της Αλήθειας υπηρετεί το ύψιστο συλλογικό συμφέρον.

**Η Αλήθεια υπάρχει, το ψέμα πρέπει να εφευρεθεί.
**"Θα γνωρίσετε την Αλήθεια και η Αλήθεια θα σας ελευθερώσει" Βίβλος
**"Η μεγαλύτερη απώλεια στον κόσμο είναι η διαφορά μεταξύ αυτού που είμαστε κι αυτού που θα μπορούσαμε να γίνουμε."
**"Όταν οι φιλόσοφοι βασιλέψουν και οι βασιλιάδες φιλοσοφήσουν, μόνο τότε θα ευτυχήσουν οι λαοί." Πλάτων
**"Η αξία του ανθρώπου καθορίζεται από το σκαλοπάτι της κλίμακας της αγάπης πάνω στο οποίο στέκεται." Τορκόμ Σαραϊνταριάν

Σάββατο, 4 Μαΐου 2013

Τα απλωμένα χέρια του Χριστού στο Σταυρό


Ανεξάρτητα του τι προσωπικά πιστεύω για το Χριστό και τη Σταύρωση, πράγμα που έχω διατυπώσει  ξεκάθαρα σε πολλά άρθρα και βιβλία μου, σε μια προσπάθεια να νιώσω αν τα κηρύγματα των ημερών αγγίζουν και αφυπνίζουν το πνεύμα του πιστού ή αν απλώς διεγείρουν τα συναισθήματά του και τον καθηλώνουν στην κακομοιριά και στην επαιτεία ελέους, απομαγνητοφώνησα το κήρυγμα που δόθηκε χθες, Μεγάλη Παρασκευή πρωί, στο ναό του Αγίου Διονυσίου Αρεοπαγίτη.

Δυστυχώς η αρχαΐζουσα γλώσσα, οι συχνές επαναλήψεις και πλατειάσεις στην αφήγηση, η επιτηδευμένη ρητορεία, το απλανές και ψυχρό, ενίοτε αμήχανο, βλέμμα, μαρτυρούν πως ο ιεροκήρυκας ελάχιστη επίγνωση έχει της εσωτερικής διάστασης της διδασκαλίας του Χριστού: "Εγώ είπα θεοί εστέ, υμείς όμως ως άνθρωποι αποθνήσκετε", "Η βασιλεία του Θεού είναι εντός υμών"
Δυστυχώς τα λόγια του κήρυκα μεσμερίζουν και κουράζουν το ακροατήριό του, χωρίς να το βοηθούν να συνειδητοποιήσει ότι ο θεός τον οποίο ψάχνει και εκλιπαρεί για να τον "σώσει" είναι μέσα του, αναπόσπαστο στοιχείο της ανθρώπινης υπόστασής του.
Η εικόνα της βαρυεστημάρας των ακροατών είναι αδιάψευστος μάρτυρας της αναποτελεσματικότητας του κηρύγματος. 

Ακολουθεί το κείμενο του πρώτου video.

«Δεν είμαι άπιστος, δεν είμαι αρνητής. Είμαι αμαρτωλός. Γι' αυτό και είμαι κάτω από τον σταυρό του Κυρίου. Έτσι έρχεται, σήμερα Μεγάλη Παρασκευή, προσεγγίζει, πλησιάζει, γονατίζει κάθε ψυχή. Αυτό είναι το σκεπτικό. Κι έρχεται και πλησιάζει ο ιερός υμνογράφος, και υπογραμμίζει και τονίζει και μελωδεί: "Ήπλωσας τα παλάμας και ήνωσας τα το πριν διεστώτα." Ημέρα μεγάλη σήμερα, μεγάλη Παρασκευή. Και είναι μεγάλη ημέρα, γιατί ο Κύριος επί του Σταυρού. Γιατί σε λίγο η αποκαθήλωση, και στη συνέχεια ο Πανάγιος Τάφος.

Είμαι κάτω από το Σταυρό. Η κάθε ψυχή και όλοι οι Ορθόδοξοι ναοί, σύμπασα η οικουμένη, η χριστιανική Ορθόδοξη Οικουμένη, βρίσκονται εις τους ιερούς ναούς, με δάκρυα εις τους οφθαλμούς, με βαθυτάτην συγκίνησιν, με ιερό δέος. Ίσως, με αδυναμίαν κατανοήσεως των πεπραγμένων και των γεγονότων. Ίσως με κάποια αμφιβολία, με προβληματισμό. Πάντως εν σιωπή και εν περισυλλογή. Μεγάλη Παρασκευή: η κατ' εξοχήν ημέρα της περισυλλογής. Αλλά ποίος είναι επί του Σταυρού; Ποίος είναι; Είναι ο άκακος, ο αθώος, ο ανεξίκακος, ο παντοδύναμος, ο βασιλεύς των βασιλευόντων και Κύριος των κυριευόντων. Είναι ο βασιλεύς των αγγέλων. Είναι ο λυτρωτής και σωτήρ του κόσμου. Είναι ο κύριός μας, ο Ιησούς Χριστός.

Έχουν προηγηθεί οι εμπτυσμοί, μάστιγες, κολαφισμοί. Έχουν προηγηθεί τα Άγια Πάθη, η χλαμύδα η κοκκίνη, ο κάλαμος, το όξος. Έχουν προηγηθεί τόσα! Έχει προηγηθεί ο στέφανος εξ ακανθών. Και ο Κύριος επί του Σταυρού. Και το ιερό κείμενο των Ευαγγελίων, πολύ λιτά, μας δίνει την περιγραφή. Ιστορεί το Ευαγγέλιο. "Και βαστάζων τον σταυρόν αυτού εξήλθε. Και εκεί εσταύρωσαν αυτόν εις τόπον, κρανίου τόπον λεγόμενον. Ο εστί εβραϊστί, ερμηνεύεται, Γολγοθά". Στο λόφο του Γολγοθά. Μετά το υπερώο, μετά τον κήπο της Γεθσημανή, μετά τον άνανδρο Καϊάφα, τον Πιλάτο, το Πραιτώριο, την αυλή του αρχιερέως, ο Γολγοθάς. Κρανίου τόπος. Και ο υμνογράφος εξακολουθεί να μελωδεί: "Ήπλωσας τας παλάμας και ήνωσας τα το πριν διεστώτα."

Άπλωσε τα χέρια του τα άχραντα, τα πανάγια, τα άγια χέρια του ο Κύριος, και ένωσε τα διεστώτα. Τα χέρια του Κυρίου μας επάνω εις τον Σταυρόν, με τα καρφιά που τρέχουν αίμα... Αλλά άραγε, έχουμε σκεφτεί αυτά τα χέρια, που είναι πάνω εις τον σταυρόν, που απλώνονται, όπως λέει ο ιερός υμνογράφος, τι είδους χέρια είναι;

Μα δεν είναι τα χέρια εκείνα που ηνώρθωσαν τον παραλυτικόν; Δεν είναι τα χέρια που εποίησαν πηλόν και ήνοιξαν τους οφθαλμούς του τυφλού; Δεν είναι τα χέρια που εκαθάρισαν λεπρούς; Δεν είναι τα χέρια που σήκωσαν από το κρεβάτι του θανάτου την κόρη του Ιαείρου; Δεν είναι τα χέρια που ήψαντο της σωρού του νεκρού υιού της χήρας της Ναΐν; Δεν είναι τα χέρια εκείνα που κράτησαν τον Πέτρο στην ολιγοπιστία όταν καταποντιζόταν στα κύματα, και ήκουσε εκείνο το "ολιγόπιστε εις τι εδίστασας;" Δεν είναι τα χέρια εκείνα που ζώστησαν το λέντιο, εκεί στο υπερώο, και ένιψαν τους πόδας των μαθητών;

Μα δεν ήταν και τα χέρια εκείνα που έλαβαν εις το υπερώον, στο Μυστικό Δείπνο, και ετεμάχισαν τον άρτον και κράτησαν τον κρατήρα της ζωής, το ποτήριον της ζωής, και κοινώνησαν και μετάλαβαν των αχράντων μυστηρίων του σώματος και αίματος Χριστού; Δεν ήταν εκείνα τα χέρια ακόμη, που κεκλεισμένων των θυρών, μετά την Ανάσταση, ήλθαν εις το υπερώον και είπε εις τους μαθητάς και τους αποστόλους το "Ειρήνη Υμίν", ελάτε να δείτε αυτά τα χέρια; Δεν ήταν ακόμη τα χέρια που ενηγκαλίσθησαν τα παιδία και κατηυλόγισε τα παιδιά ο Κύριος; Δεν ήταν τα χέρια εκείνα που έγραψαν κάτω εις το χώμα και έδωκε την άφεση στη μοιχευομένη εκείνη γυναίκα; Δεν ήταν τα χέρια εκείνα που ήνοιξαν τα ώτα του κωφού εκείνου; Δεν ήταν τα χέρια εκείνα τελικά που ευλόγησαν τους μαθητάς και την οικουμένην, τα χέρια της ευλογίας;

Ναι, αυτά τα χέρια είναι στο Σταυρό. Και ο υμνογράφος εξακολουθεί να μελωδεί: "Ήπλωσας τας παλάμας και ήνωσας τα το πριν διεστώτα". Τι ένωσαν τα χέρια αυτά; Ένωσαν τη γη με τον ουρανό. Τα επίγεια με τα ουράνια. Συμφιλίωσαν τους ανθρώπους. "Ει γαρ ήμεν εχθροί του Θεού κατηλλάγημεν τω Θεώ δια του θανάτου του Υιού του ανθρώπου επί του Σταυρού." Αυτά τα χέρια μας συμφιλίωσαν, έφεραν την καταλλαγή, τη συμφιλίωση με το Θεό. Και έκτοτε, μπορούμε οι άνθρωποι να έχουμε Πατέρα τον Θεό. Να λέμε τον Θεό, "Πατέρα μας". Να λέμε το "Πάτερ Ημών". 

Μπορούμε έκτοτε να είμαστε φίλοι του Εσταυρωμένου και αδελφοί και συγκληρονόμοι εις την βασιλείαν των ουρανών. Αυτό εποίησαν αυτά τα χέρια. Τα χέρια του ειρηνοποιού, τα χέρια αυτά. Τα οποία τελικά φέρουν το ιερό τρίπτυχον στους ανθρώπους, τα απλωμένα χέρια επί του Σταυρού. Το τρίπτυχο που φέρνει, που δίδει την άφεση των αμαρτιών. Εγένετο κατάρα δι' ημάς. Έσχισε το χειρόγραφο των αμαρτιών μας. Και αυτός τας ανομίας ημών έφερε και οδυνάται επί του Σταυρού δι' ημάς. Συγχωρεί ο Κύριος. Αυτά τα χέρια δίνουν την άφεση των αμαρτιών. Είναι χέρια αφέσεως των αμαρτιών.»


«Γι αυτό ο Κύριος επί του Σταυρού είναι ο λυτρωτής και ο Σωτήρ του κόσμου από την ανομία των ανθρώπων. Αλλά συγχρόνως, αυτά τα απλωμένα χέρια επί του Σταυρού, έρχονται και αποδεικνύουν και αποκαλύπτουν σ' αυτό το τρίπτυχο, τη δευτέρα του πτυχή, που είναι η αποκάλυψη του προαιωνίου σχεδίου του Θεού που είναι η αγάπη, είναι η εσταυρωμένη αγάπη. 

Είναι τα χέρια της αγάπης που ωραιότατα ο αγαπημένος μαθητής θα γράψει ότι: "Ούτως γαρ ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον ώστε τον υιόν του τον μονογενή έδωκεν ίνα πας ο πιστεύων εις αυτόν μη απόλλυται αλλά έχη ζωήν αιώνιον." Το προαιώνιο σχέδιο του Θεού έρχεται με το "τετέλεσται" που είπε ο Κύριος επί του Σταυρού. Ετελειώθη, επληρώθη, αυτή η άπειρη, η κορυφαία πράξη της θυσίας επί του Σταυρού που είναι η πράξη της αγάπης για τον άνθρωπο. Για τον χαμένο, για τον αμαρτωλό άνθρωπο.

Αλλά και η τρίτη πτυχή του ιερού τριπτύχου είναι κάτι άλλο: μας προσφέρει τη νίκη κατά του θανάτου. Αλλάζει πλέον νόημα ο θάνατος. Νοηματοδοτείται διαφορετικά. Τη στιγμή που ο Κύριος άπλωσε τα χέρια του επάνω στο Σταυρό,  θανάτω του Κυρίου μας εορτάζομεν νέκρωσιν. Αυτό εορτάζομεν: τη νίκη κατά του θανάτου. Δεν είναι πλέον ο θάνατος όπως ήταν προηγουμένως, αλλά είναι ένας ύπνος, όπως λέγει ο ιερός  Χρυσόστομος, μακρότερος του συνήθους, διότι αναμένομεν την ανάστασιν. Γι' αυτό και είναι ο βασιλεύς της δόξης επί του Σταυρού. Γι' αυτό και πάλι θα έρθει το ιερό κείμενο, οι ιεροί Ευαγγελιστές, και θα το ακούσωμε σε λίγο από το Ευαγγέλιο το τόσο κατανυκτικό.

Θα ακούσωμε: Ιωσήφ ο από Αριμαθαίας μετά του Νικοδήμου ήλθε και εζήτησε και έλαβε το σώμα και ενετύλιξε αυτό εν σινδόνη καθαρά με τα αρώματα και έθηκεν εις κενόν μνημείον, εις τον τάφον.

Αλλά μη νομίσουμε, ο τάφος αυτός, θα 'ρθει πάλι και θα μας πει ο ιερός υμνογράφος κάτι το τόσο παράδοξο, όμως αυτή είναι η αλήθεια. "Όρθιος" τάφος! Μα πώς γίνεται αυτό; Όρθιος τάφος; Οποία έκφραση! Είναι πηγή της ευδαιμονίας και της χαράς και της ευφροσύνης ένας τάφος; Μα είναι ο Πανάγιος Τάφος του Χριστού, γιατί ενίκησεν τον θάνατον και έφερε την ανάσταση. Γι' αυτό και οι απορίες "πώς σε κηδεύσω θεέ μου;" Γι' αυτό και η Παναγία, "Ω γλυκύ μου έαρ, γλυκύτατόν μου τέκνον..." Όλα αυτά έρχονται με την ανάσταση του Χριστού και φέρνουν τη νίκη: "Θανάτου εορτάζομεν νέκρωσιν. Άδου την καθαίρεσιν".

 Ιδού το τρίπτυχο του εσταυρωμένου Κυρίου: της αφέσεως των αμαρτιών, της αγάπης, της αναστάσεως.

"Ην δε ώρα τρίτη ότε εσταύρωσαν τον Κύριον. Και από ώρας έκτης έως ώρας ενάτης σκότος εγένετο επί πάσαν την γην". Και την ενάτην ώραν ο κύριος εξέπνευσε. Αφήκε το πνεύμα. 

Κατά αλληγορικήν ερμηνείαν αδελφοί μου, και ο την ενδεκάτην ώραν φθάσας να προσκυνήσει τον Σταυρόν και τον Επιτάφιον, τον δέχεται ο ανεξίκακος Κύριος. Και ο την ενδεκάτην... Γι' αυτό ας ατενίσομεν. Πόσοι στρεφόμαστε στον Σταυρόν για να λάβομε παρηγορίαν; Πόσοι είμαστε ασθενείς, ψυχή τε και σώματι,  δια να λάβουμε την ίασιν, να λάβουμε την παρηγορία, την αντοχή και το κουράγιο και την υπομονή; Πόσοι έχουμε αποτυχία στη ζωή μας, να λάβουμε την ελπίδα; Πόσοι έχουμε πόνο και θλίψη; Ας ατενίσουμε τον Εσταυρωμένο, αυτά τα άχραντα χέρια τα πανάγια, και να λάβουμε την αισιοδοξία μέσα μας.  Όσοι αμαρτάνουμε, ας ατενίσουμε το Σταυρό για να έρθει η άφεση των αμαρτιών μας. Γιατί ο Κύριος είναι ο παθών υπέρ ημών.

Ιερά και πενθήρης ημέρα σήμερα η Μεγάλη και Παρασκευή. Ιερά και πενθήρης. Μεγάλη ημέρα σήμερα η Μεγάλη Παρασκευή. Και εις το νου μας σήμερα, και εις την καρδία μας, και προπαντός εις τις προσευχές μας έρχονται οι οικογενειάρχες. Έρχεται η οικογένεια, ο πατέρας και η μάνα που αγωνίζονται να αναθρέψουν τα παιδιά τους. Έρχονται τα παιδιά μας, η νεολαία μας. Έρχονται και ανεβαίνουν εις τα δεήσεις μας προς τον Εσταυρωμένον. Αλλά έρχονται ακόμα στο νου, στην καρδιά και τις προσευχές μας, έρχονται και οι ασθενείς μας, όπου κι αν βρίσκονται: σε ιδρύματα, σε κλινικές, σε νοσοκομεία, στα σπίτια. Έρχονται οι σκέψεις μας προς αυτούς τους ασθενείς μας.

Κι ακόμη έρχονται οι προσευχές μας όλων μας να ενωθούν και υπέρ των ανθρώπων που είναι μόνοι τους. Οι μοναχικοί άνθρωποι, που βρίσκονται σε άγχος και σε αγωνία και σε περιπλάνηση αυτής της ζωής. Και οι άνθρωποι ακόμη της τρίτης ηλικίας, οι γέροντες και οι γερόντισσες. Οι ηλικιωμένοι. Αλλά έρχονται στο νου μας, στην καρδιά μας και στις προσευχές μας και οι πτωχοί. Ο πτωχός συνάνθρωπός μας.

Έρχεται σήμερα, την ιερά και πενθήρη ημέρα της Μεγάλης Παρασκευής στην προσευχή μας ο πτωχός διπλανός μας. Μα έρχονται και οι ιεραπόστολοι όπου γης, που με τόσες δυσκολίες μεταφέρουν το φως του Χριστού που εκπήγασε εκ του Τάφου του Παναγίου και μεταδίδουν το ιερό Ευαγγέλιο στην Οικουμένη. Και έρχονται στο νου, στην καρδιά και στις δεήσεις μας και στις προσευχές μας προπαντός οι ομογενείς του εξωτερικού, όπου κι αν βρίσκονται, σ' όποιαν ήπειρο κι αν είναι οι αδελφοί μας οι Έλληνες, οι πιστοί, όπου κι αν είναι, τους συνοδεύουν οι προσευχές μας.

Ιερά και πενθήρης η ημέρα σήμερα, η Μεγάλη Παρασκευή. Και θα ακούσομεν απόψε: "Άξιον εστί μεγαλύνειν σε τον ζωοδότη. Τον εν τω σταυρώ τας χείρας εκτείναντα". Ο ιερός υμνογράφος, γνωστός ή άγνωστος. Πολλοί υμνογράφοι. Ολίγοι ή πολλοί. Δεν έχει σημασία αυτό. Υμνογράφοι είναι. Κι εμείς μαζί μ' αυτούς θα ψάλλουμε τα εγκώμια απόψε και θα μεγαλύνομε τον ζωοδότη. Γιατί θα τον δοξάσουμε; Γιατί από τον Σταυρό κι από τον τάφο ήνοιξε τον παράδεισο. Ήδη ηνοίχθη ο παράδεισος. Μα δεν ακούσαμε ότι είπε σ' εκείνον τον αμαρτωλό το ληστή μετά τη μετάνοιά του, "Σήμερον μετ' εμού έσει εν τω παραδείσω"; Είχε προηγηθεί το "μνήσθητί μου", αυτό το κλειδί του μετανοούντος ληστού που ήνοιξε τον παράδεισον, πρώτος πολίτης γενόμενος αυτός ο μετανοήσας. 

Γι' αυτό και η επιμέλεια πλέον της ψυχής και του εναρέτου βίου μας έχει μία προοπτική, έχει μία δυναμική. Δεν είμαστε για τούτον τον κόσμον, τον μάταιον και παροδικόν κόσμον, αλλά ανοιγόμεθα εις τον παράδεισον, όπου εκεί έχει ετοιμάσει "μονάς πολλάς" δι' ημάς.

Ιερά και πενθήρης η ημέρα σήμερα η Μεγάλη Παρασκευή και ο Σταυρός έχει στηθεί. Είναι ακουμπισμένος επάνω εις το κρανίο του Αδάμ ίνα συναναστήσει παγγενή τον Αδάμ. Δηλαδή ίνα αναστήσει τον άνθρωπον. Αντί να είναι καρφωμένα σε κάποιο σταυρό τα χέρια του παλαιού ανθρώπου, του ανθρώπου εκείνου που ήγγιξαν τον καρπόν της παρακοής, του Αδάμ του προπάτορος, είναι αντί εκείνου τα χέρια του νέου Αδάμ, του Χριστού. Τα άχραντα, τα πανάγια αυτά χέρια.

Ιερά και πενθήρης η ημέρα σήμερα, Μεγάλη Παρασκευή. Και μέσα στην ζάλη, στην παραζάλη της εποχής, στις αντινομίες, στις αβεβαιότητες, μέσα στο αναποδογύρισμα των ποικίλων αξιών της ζωής, μέσα ίσως στη ραθυμία μας, προβάλλει ο Εσταυρωμένος. Τα άχραντα χέρια τα απλωμένα πάνω εις τον Σταυρόν.

Λοιπόν; Ιερά και πενθήρης Μεγάλη Παρασκευή σήμερα. Μη φεύγεις! Στάσου, περίμενε, συλλογίσου ψυχή! Άνθρωπε, πού πηγαίνεις; Έλα, γονάτισε κάτω από το Σταυρό. Και μαζί με τον υμνογράφο, ψέλισσε κι εσύ την επωδό : "Παντοδύναμε, ακατάλυτε, ανεξίκακε, μακρόθυμε, φιλάνθρωπε Κύριε, ελέησον ημάς".»

Εδώ μεσαίωνας! Πρόσχωμεν!