ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ

Δεν υπάρχει πρόοδος χωρίς σύγκρουση. Συνειδητά ή ασυνείδητα, άτομα και έθνη εμπλέκονται στον αέναο πνευματικό αγώνα της Συμπαντικής Εξέλιξης, έναν αγώνα για την επικράτηση της Αλήθειας κατά του ψέματος, της Δικαιοσύνης κατά της αδικίας, της Αγάπης κατά του μίσους - αγώνα που αντανακλάται στο υλικό πεδίο προκαλώντας, δυστυχώς, πολύ ανθρώπινο πόνο… Θέτοντας κανείς τον εαυτό του στην υπηρεσία της Αλήθειας υπηρετεί το ύψιστο συλλογικό συμφέρον.

**Η Αλήθεια υπάρχει, το ψέμα πρέπει να εφευρεθεί.
**"Θα γνωρίσετε την Αλήθεια και η Αλήθεια θα σας ελευθερώσει" Βίβλος
**"Η μεγαλύτερη απώλεια στον κόσμο είναι η διαφορά μεταξύ αυτού που είμαστε κι αυτού που θα μπορούσαμε να γίνουμε."
**"Όταν οι φιλόσοφοι βασιλέψουν και οι βασιλιάδες φιλοσοφήσουν, μόνο τότε θα ευτυχήσουν οι λαοί." Πλάτων
**"Η αξία του ανθρώπου καθορίζεται από το σκαλοπάτι της κλίμακας της αγάπης πάνω στο οποίο στέκεται." Τορκόμ Σαραϊνταριάν

Τετάρτη, 17 Δεκεμβρίου 2014

Ο Ευάγγελος Αβέρωφ περί Σοσιαλισμού και Μαρξισμού


Ο Ευάγγελος Αβέρωφ -Τοσίτσας (1910-1990) υπήρξε ένας ευπατρίδης πολιτικός από τον οποίο οι νεότεροι πολλά έχουν να διδαχτούν. Πρόσφατα ήρθε στα χέρια μου ένα βιβλίο του Σταύρου Ψυχάρη με τίτλο “ΟΙ ΜΝΗΣΤΗΡΕΣ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ”, έκδοση 1977, και θα παραθέσω χαρακτηριστικά αποσπάσματα της συνέντευξης που είχε δώσει στο συγγραφέα. Δυστυχώς δεν βρήκα την ημερομηνία της συνέντευξης αυτής στο βιβλίο. Σε κάθε περίπτωση δόθηκε πριν ή κατά τη διάρκεια του 1977.

Σταύρος Ψυχάρης: Τώρα; Ποιο είναι το πολιτικό σας πιστεύω;

Ευάγγελος Αβέρωφ: Απροετοίμαστο όπως με βρίσκεις, θα σου πω ότι, άρθρο πρώτο είναι η αφοσίωση στην ιδέα και στο χώρο Ελλάς.

Μέσα σ’ αυτή την έννοια βάζω ως βασικό θεμέλιό της τη βελτίωση των συνθηκών ζωής και την πρόοδο του λαού... Τα άλλα όλα είναι γαρνιτούρες!
Κατά την άποψή μου, η βάση είναι εκείνη που τα καθορίζει όλα. Και εγώ ως βάση έχω αυτό: θέλω οι πράξεις να εξυπηρετούν την πρώτη έννοια και το θεμελιώδες.
 Το πώς θα γίνει αυτό είναι δικαίωμα καθενός να το θεωρεί ότι γίνεται με τη μια ή την άλλη μέθοδο.
 Άλλοι πιστεύουν ότι γίνεται με την εφαρμογή της Μαρξιστικής θεωρίας. Άλλοι με ένα Σοσιαλισμό άλφα ή βήτα κατηγορίας - διότι η λέξη είναι φοβερά ελαστική και τα χωράει όλα!

Εγώ προσωπικά πιστεύω ότι αυτό γίνεται με τον σεβασμό των δημοκρατικών αρχών, αλλά όχι με λόγια και με υπερβολές, ώστε να υπάρχει τάξη. Τάξη η οποία είναι απολύτως απαραίτητη για την οικονομική δραστηριότητα και την άνοδο του βιοτικού και του μορφωτικού επιπέδου. 

Σταύρος Ψυχάρης: Δηλαδή μπορούμε να σας πούμε... σοσιαλιστή;

Ευάγγελος Αβέρωφ: Την εποχή που ο περισσότερος κόσμος θέλει να μπορεί να διακηρύσσει ότι είναι “σοσιαλιστής”, που συχνά μπορεί να σημαίνει τίποτε ή και ό,τι ο καθένας θέλει, μου είναι πολύ αντιπαθητικό να σας πω ότι είμαι σοσιαλιστής!...

Σταύρος Ψυχάρης: Τότε, τι είστε;

Ευάγγελος Αβέρωφ: Άφησέ με να επιμείνω λιγάκι στο πόσο αταίριαστη κατάντησε η λέξη "σοσιαλιστής", ως ιδιώτης.
Πρώτα πρώτα, μια μεγάλη κατηγορία σοσιαλιστών, είτε το λέει είτε όχι, αρνείται την ελευθερία του ατόμου. Οι σοσιαλιστικές θεωρίες στις οποίες αξίζει ο τίτλος αυτός, ο επιστημονικός - ας πούμε - σοσιαλισμός,  δέχονται ότι η ευζωία θα επέλθει με τη δημιουργία ενός κράτους πολύ επιβλητικού, επιστημονικά οργανωμένου, στο οποίο το άτομο θα είναι ένα γραναζάκι που θα δουλεύει και θα ζει καλά.
Εγώ αυτό το αρνούμαι.
Και θα είχα την ίδια άρνηση και αν ακόμα πίστευα ότι ο μαρξισμός μπορεί οικονομικά να αποδώσει. Και πιστεύω ότι δεν μπορεί, διότι νομίζω ότι ο μαρξισμός είναι οικονομικώς μια άριστη θεωρία για κοινωνία αγγέλων!
 Αλλά επειδή δεν είμαστε άγγελοι, μα άνθρωποι, γι’ αυτό βλέπεις τη θεωρία αυτή να σκοντάφτει, και την βλέπεις να την “προσαρμόζουν” σε πολλές χώρες κατά τέτοιο τρόπο ώστε να μην είναι πια Μαρξισμός!

Αλλά και αν ακόμα πίστευα ότι ο Μαρξισμός οικονομικά μπορεί να αποδώσει, πάλι - όπως ήδη είπα - δεν θα τον αποδεχόμουν, διότι, είτε για πάντα, όπως νομίζω ότι βγαίνει από τα γραπτά, είτε, πάντως, για μια πολύ μακρά περίοδο, φέρνει την κατάργηση της ελευθερίας του ατόμου!

Σταύρος Ψυχάρης: Θα μου επιτρέψετε να επιμείνω στην ερώτησή μου: Τι επιτέλους είστε; Είστε σοσιαλιστής ή σοσιαλίζων; Είστε δεξιός, κεντρώος, αριστερός;

Ευάγγελος Αβέρωφ: Οι λέξεις σήμερα έχουν χάσει την έννοιά τους. Ακόμα περισσότερο όταν σκεφθούμε ποιοι τις έχουν βάλει προμετωπίδα στο μέτωπό τους. Δηλαδή, όχι μόνο ως έννοιες είναι αμφιλεγόμενες ή, πάντως,  εντελώς ασαφείς, αλλά και αυθαίρετα τις χρησιμοποιούν οι άνθρωποι κατά τα πάθη τους και τα συμφέροντά τους!

Μου φαίνεται ότι πιο εύκολα θα συνεννοούμασταν αν δεν λέγαμε ότι ο τάδε είναι σοσιαλιστής ή αστός, δεξιός ή αριστερός αλλά αν λέγαμε ότι ο δείνα έχει καλοσύνη ή κακία, είναι συνεπής ή ασταθής, είναι δημιουργικός ή πλαδαρός.
Θα ήμασταν τότε σε πολύ ασφαλέστερο έδαφος και πολλοί “σοσιαλιστές” θα έβγαιναν αναίσχυντοι μικροαστοί ή μεγαλοαστοί!

Ύστερα από αυτά, στην ερώτησή σου απαντώ ότι στην ουσία είμαι αυτά που σου είπα προηγουμένως. Δηλαδή: από άποψη παραδόσεων και άλλων κατευθύνσεων είμαι φανατικός εθνικόφρων, από άποψη δε κοινωνικο-οικονομική είμαι υπέρ της συνεχούς δημιουργίας του πλούτου και της διανομής του κατά τον κοινωνικά και οικονομικά αποδοτικότερο και δικαιότερο τρόπο.

Σταύρος Ψυχάρης: Δηλαδή θα πέσω έξω αν πω ότι είστε εθνικόφρων μεν, σοσιαλίζων δε στην πράξη;

Ευάγγελος Αβέρωφ: Ο μακαρίτης ο δάσκαλός μου Αλέξανδρος Παπαναστασίου έλεγε σε κάποιο φίλο του: “Αυτός, παιδί μου, δεν είναι σοσιαλ-ντεμοκράτ, όπως εμείς, αλλά είναι σοσιαλ-μωραΐτ!...”
Εσύ πας με το ζόρι να με βγάλεις σοσιαλ-ηπειρώτ!... Και νομίζεις ότι θα με κάνεις, επειδή είναι της μόδας να έχουμε κάποιο “σοσιαλ" δίπλα μας. Ε!, λοιπόν, σου επαναλαμβάνω ότι είμαι αυτό που είμαι από τη δράση μου. Η Ήπειρος και ιδιαίτερα η φτωχή περιφέρεια του Μετσόβου τη γνωρίζει καλύτερα, τη γνωρίζω και εγώ και δεν χρειάζομαι καμιά τέτοιου είδους γαρνιτούρα!...
(...) (...).