ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ

Δεν υπάρχει πρόοδος χωρίς σύγκρουση. Συνειδητά ή ασυνείδητα, άτομα και έθνη εμπλέκονται στον αέναο πνευματικό αγώνα της Συμπαντικής Εξέλιξης, έναν αγώνα για την επικράτηση της Αλήθειας κατά του ψέματος, της Δικαιοσύνης κατά της αδικίας, της Αγάπης κατά του μίσους - αγώνα που αντανακλάται στο υλικό πεδίο προκαλώντας, δυστυχώς, πολύ ανθρώπινο πόνο… Θέτοντας κανείς τον εαυτό του στην υπηρεσία της Αλήθειας υπηρετεί το ύψιστο συλλογικό συμφέρον.

**Η Αλήθεια υπάρχει, το ψέμα πρέπει να εφευρεθεί.
**"Θα γνωρίσετε την Αλήθεια και η Αλήθεια θα σας ελευθερώσει" Βίβλος
**"Η μεγαλύτερη απώλεια στον κόσμο είναι η διαφορά μεταξύ αυτού που είμαστε κι αυτού που θα μπορούσαμε να γίνουμε."
**"Όταν οι φιλόσοφοι βασιλέψουν και οι βασιλιάδες φιλοσοφήσουν, μόνο τότε θα ευτυχήσουν οι λαοί." Πλάτων
**"Η αξία του ανθρώπου καθορίζεται από το σκαλοπάτι της κλίμακας της αγάπης πάνω στο οποίο στέκεται." Τορκόμ Σαραϊνταριάν

Παρασκευή, 31 Μαρτίου 2017

Η λιτότητα είναι όπως η αφαίμαξη στο Μεσαίωνα (2ο)


Η Λιτότητα Σκοτώνει…

Συνέχεια από το προηγούμενο

Αλλά ας επικεντρώσουμε το ενδιαφέρον μας στη λιτότητα καθ’ εαυτή, και σ’ αυτό που την κάνει μια τέτοια καταστροφή. Και στη συνέχεια, μετά από αυτό, θα προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα. Μπορούμε να κατηγορήσουμε τους οικονομολόγους γι’ αυτό το χάος, και τους δύσμοιρους πολιτικούς, αλλά αυτό δεν είναι όλη η ιστορία∙ στο τέλος είναι απλά αγόρια και κορίτσια εντολοδόχοι.

Πρώτα όμως, δείτε τι κάνει η λιτότητα. Ας αρχίσουμε με τον Ed Harrison που μιλάει για κάποια αποκαλυπτικά στοιχεία που ο Matt Klein δημοσίευσε στο FT Alphaville για τη σύγκριση της μετά το 2008 Ελλάδας προς τις αναδυόμενες οικονομίες:

Οι απατηλές οικονομικές πολιτικές της Ευρώπης

Ιδού πώς το έθεσε ο Matt:
 «Η Ελλάδα είχε μια πολύ διαφορετική εμπειρία μετά την κρίση: ποτέ δεν ανέκαμψε. Αντίθετα, όλες οι άλλες χώρες ξεπέρασαν κατά πολύ την προ της κρίσης κορυφή τους  μετά την παρέλευση τόσο μεγάλου χρόνου. Κατά μέσον όρο, η Αργεντινή, η Βραζιλία, η Ινδονησία, η Ταϊλάνδη και η Τουρκία ξεπέρασαν σε επιδόσεις την Ελλάδα κατά περισσότερο από 40 ποσοστιαίες μονάδες μετά από εννέα χρόνια.
[..] Σε αντίθεση με αυτές τις χώρες, η Ελλάδα δεν είχε τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει τη συναλλαγματική ισοτιμία ως αμορτισέρ. Έτσι, ενώ η Βραζιλία και η Ελλάδα αντιμετώπιζαν το ίδιο είδος ύφεσης σε όρους δολαρίου - περίπου 45% στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ – το Βραζιλιανό βιοτικό επίπεδο επιδεινώθηκε περίπου μόνο κατά 2%, σε σύγκριση με 26% στην Ελλάδα. Το καθαρό αποτέλεσμα είναι ότι η Ελλάδα είχε μια σχετικά τυπική κρίση σε δολάρια, αλλά μια άνευ προηγουμένου οδυνηρή κρίση στους όρους που έχουν μεγαλύτερη σημασία.
[...] Η Ελλάδα δεν έχει το δικό της νόμισμα, έτσι το νόμισμα δεν μπορεί να υποτιμηθεί. Η Ελλάδα πρέπει να χρησιμοποιήσει τη διαδρομή εσωτερικής υποτίμησης, η οποία καθιστά την εργασία,  τα αγαθά και τις υπηρεσίες της φθηνότερα μέσα από μια αποπληθωριστική πορεία - και αυτό είναι πολύ καταστροφικό για τη ζήτηση, την ανάπτυξη και στην πίστωση.  
[...] Δεν  πρόκειται  για μεταρρυθμίσεις, άνθρωποι! Πρόκειται για την ανάπτυξη. Και το ευρώ - και οι πολιτικές που συνδέονται με την ιδιότητα του μέλους - είναι αντιαναπτυξιακό, ιδιαίτερα για μια χώρα όπως η Ελλάδα που είναι αναγκασμένη να πιάνει ένα μη ρεαλιστικό 3,5% πρωτογενές πλεόνασμα επ' αόριστον».

Μια άλλη καλή έκθεση προήλθε από την WaPo περίπου την ίδια ώρα που ο Ed έγραψε το κομμάτι του, περίπου πριν από 4 εβδομάδες. Αφού ο Matt Klein έδειξε πόσο τα σκληρά μέτρα λιτότητας έπληξαν την Ελλάδα σε σχέση με τις αναδυόμενες οικονομίες, ο Matt O'Brien μας δείχνει πώς η λιτότητα έπληξε πολλές χώρες της Ευρωζώνης, σε σύγκριση με ό,τι θα είχε συμβεί αν δεν είχαν περικόψει τις δαπάνες (ή δεν είχαν εισαγάγει το ευρώ). Είναι καταστροφικό.

Η μείωση των δαπανών, βλέπετε, δεν θα έπρεπε να είναι ένα πρόβλημα για όσο διάστημα μπορείτε να μειώνετε επίσης τα επιτόκια. Αυτό συμβαίνει επειδή το χαμηλότερο κόστος δανεισμού μπορεί να τονώσει την οικονομία, ακριβώς τόσο όσο την επιβραδύνει η μείωση των κρατικών δαπανών. Τι συμβαίνει, όμως, αν τα επιτόκια είναι ήδη μηδενικά, ή, ακόμα χειρότερα, αν είστε μέρος μιας νομισματικής ένωσης που σημαίνει ότι δεν μπορείτε να  ξεπεράσετε το πρόβλημα μέσω της υποτίμησης; Λοιπόν, τίποτα καλό.  
Οι Christopher House,  Linda Tesar και  Christian Proebsting υπολόγισαν πόσο κάθε ευρωπαϊκή οικονομία αναπτύχθηκε - ή, ακριβέστερα, συρρικνώθηκε - από τη στιγμή που ξεκίνησαν τις περικοπές στους προϋπολογισμούς τους το 2010 μέχρι το τέλος του 2014, και στη συνέχεια το συνέκριναν με το τι τα πραγματικά ρεαλιστικά μοντέλα λένε ότι θα είχε συμβεί αν δεν είχαν εφαρμόσει λιτότητα ή δεν είχαν υιοθετήσει το ευρώ.
 Σύμφωνα με αυτούς, οι σκληρότερα πληγείσες χώρες της Ελλάδας, της Ιρλανδίας, της Ιταλίας, της Πορτογαλίας και της Ισπανίας, αν δεν είχαν περικόψει τις δαπάνες, θα είχαν συρρικνωθεί κατά μόλις 1% αντί του 18% που συρρικνώθηκαν∙ μόνο κατά 7%, εάν είχαν διατηρήσει τις δραχμές τους, λίρες, λιρέτες, εσκούδο και πεσέτες τους και τη δυνατότητα να τα υποτιμήσουν που αυτό θα τους εξασφάλιζε, αν δεν είχαν γίνει μέρος του κοινού νομίσματος και  δεν είχαν αναθέσει τις εν λόγω αποφάσεις στη Φρανκφούρτη. 
 Και αν δεν είχαν προσπαθήσει να πετύχουν πιο ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς, θα είχαν δει το ποσοστό του χρέους τους προς το ΑΕΠ να αυξάνεται μόνο κατά 8% αντί για 16% που ανήλθε. (Σ.σ.: τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα, τραγικά, για την Ελλάδα… Από 129,7% το 2009, το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ ανήλθε το β’ τρίμηνο του 2016 σε 179,2%, δηλαδή αυξήθηκε κατά 38,16%, παρά το PSI).
Με λίγα λόγια, η λιτότητα έβλαψε αυτό που υποτίθεται ότι θα βοηθούσε, και συνέβαλε στο να βλάψει την οικονομία ακόμη περισσότερο από  ό,τι μια κρίση σε τρεις γενεές είχε ήδη κάνει. 
[...] Το ευρώ πράγματι υπήρξε ένα επινόημα για την "Ημέρα της Κρίσεως", για τη μετατροπή βραχυπρόθεσμων υφέσεων σε μακροπρόθεσμη οικονομική δυσπραγία.
Δεν είναι μόνο ότι προκάλεσε την κρίση, δανείζοντας τα χρήματα πολύ χαλαρά στην Ελλάδα και τους υπόλοιπους κατά τη διάρκεια της οικονομικής ανάπτυξης και πολύ σφιχτά κατά τη διάρκεια της χρεοκοπίας. Είναι, επίσης, ότι επέβαλε πολλή λιτότητα σε αυτές. Σκεφτείτε το σαν αυτό: Οι χώρες που μπορούν να εκτυπώσουν τα δικά τους χρήματα ποτέ δεν αναγκάζονται να αθετήσουν τις οφειλές τους -  αντ’ αυτού μπορούν πάντα να τις φουσκώνουν - αλλά αυτές που δεν μπορούν, γιατί, ας πούμε, μοιράζονται ένα κοινό νόμισμα, μπορεί να χρειαστεί να τις αθετήσουν.
 
Ακριβώς το ενδεχόμενο αυτό, όμως, μπορεί να είναι αρκετό για να γίνει πραγματικότητα. Αν οι αγορές ανησυχούν ότι μπορεί να μην είσαι σε θέση να εξοφλήσεις τα χρέη σου, θα σε κάνουν να πληρώσεις υψηλότερο επιτόκιο πάνω τους - το οποίο θα μπορούσε να το κάνει έτσι ώστε πραγματικά να μην μπορείς.
Με άλλα λόγια, το ευρώ μπορεί να προκαλέσει μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία, όπου οι χώρες δεν μπορούν ν' αντέξουν οικονομικά να ξοδέψουν περισσότερα, παρόλο που ξοδεύοντας λιγότερα θα κάνει τα πάντα χειρότερα.  
Αυτό είναι πραγματικά μια πολύ καλή περιγραφή του τι συνέβη μέχρι που η ΕΚΤ καθυστερημένα ανακοίνωσε ότι θα κάνει «ό, τι χρειάζεται» για να βάλει ένα τέλος σε αυτό το 2012. Το οποίο ήταν αρκετό για να κάνει τους επενδυτές να σταματήσουν να πιέζουν για λιτότητα, αλλά, δυστυχώς, όχι τους πολιτικούς. Είναι μια καλή υπενθύμιση ότι δεν πρέπει ποτέ να αμφιβάλλεις ότι μια μικρή ομάδα αφοσιωμένων ιδεολόγων μπορεί να καταστρέψει την οικονομία. 
 Πράγματι, αυτό είναι το μόνο πράγμα που το έχει ποτέ κάνει.


Μετάφραση Μαρία Σεφέρου

Συνεχίζεται σε επόμενη ανάρτηση.