Μαρία Ρεπούση, Βουλή 10/9/2013:
«Με άλλα λόγια, νεκρές γλώσσες αποκαλούνται οι γλώσσες που δεν μιλιούνται σήμερα στην καθημερινή επικοινωνία των ανθρώπων.
Στις γλώσσες αυτές συγκαταλέγονται και τα αρχαία ελληνικά και τα λατινικά.»
Το κείμενο που ακολουθεί είναι αποσπάσματα που μετέφρασα από άρθρο του Makki Marseilles με τίτλο "GREECE: Glory of the Greek language" που βρήκα εδώ, και είναι απάντηση στην αμετανόητη εθνομηδενίστρια Μαρία Ρεπούση:
«Η Ελλάδα δεν είναι αυτήν την περίοδο δημοφιλής στους ευρωπαϊκούς οικονομικούς κύκλους. Αλλά δύο νέα βιβλία για την ελληνική γλώσσα, και η εισαγωγή των αρχαίων ελληνικών ως μάθημα στα σχολεία του Ηνωμένου Βασιλείου, σαν ένα πιλοτικό πρόγραμμα, δείχνουν ότι η γλώσσα της και ο πολιτισμός της θαυμάζονται ακόμα και εκτιμώνται σε όλο τον κόσμο.
(…)
Αλλά η Αγγλία, η Γαλλία και η Ισπανία, μεταξύ άλλων χωρών, πληρώνουν ακόμα φόρο τιμής στη δόξα που ήταν Ελλάδα με τη βοήθεια ακαδημαϊκών, εκπαιδευτικών συστημάτων και δημοσιεύσεων.
Η Ελληνική γλώσσα, και ο πολιτισμός που σκόρπισε για περισσότερους από 35 αιώνες, παρέχει έναν αδιάσπαστο σύνδεσμο μεταξύ των σύγχρονων Ελλήνων και των επιφανών προγόνων τους.
Αντίθετα από τα ευρύτερα διδασκόμενα λατινικά, τα ελληνικά είναι μια ζωντανή γλώσσα που αυτήν την περίοδο μιλιέται από περισσότερους των 11 εκατομμυρίων ανθρώπους στην Ελλάδα και από αρκετά εκατομμύρια Έλληνες διεσπαρμένους στον κόσμο.
Ο φιλόλογος Francisco Rodriguez Adrados του πανεπιστημίου Complutense της Μαδρίτης, και μέλος της Βασιλικής Ισπανικής Ακαδημίας, δημοσίευσε πρόσφατα τον έβδομο τόμο του δικού του Ισπανικού λεξικού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας. (Spanish Dictionary of the Ancient Greek Language)
Μιλώντας σε συναδέλφους κατά τη διάρκεια μιας παρουσίασης του λεξικού στην Ελληνική Ακαδημία τον περασμένο μήνα, Adrados είπε: "Τα (αρχαία) ελληνικά δεν είναι μια νεκρή γλώσσα. Πρέπει όλοι να συνειδητοποιήσουμε ότι τα Ελληνικά και τα Κινέζικα είναι οι μόνες γλώσσες που μιλιούνται σήμερα των οποίων η προέλευση ήταν γνωστή για περισσότερο από 3.500 έτη πριν."
Ο Adrados αναγνωρίζει το ρόλο των γλωσσών του αρχαίου κόσμου όπως η Αιγυπτιακή, η Σουμεριανή, η Εβραϊκή και η Αραβική. Αλλά εάν κρίνουμε από την επιρροή που ασκήθηκε πάνω στις άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες, "Η Ελληνική είναι η πρώτη γλώσσα στον κόσμο. Η ελληνική γλώσσα δεν είναι μόνο ζωντανή στην Ελλάδα, αλλά έχει και μια δεύτερη ζωή: το αλφάβητό της, το λεξιλόγιό της, η σύνταξή της και η λογοτεχνία της είναι παρόντα σε όλες τις γλώσσες." είπε.
Ο Ισπανός λόγιος έχει συμπεράνει ότι τα Ελληνικά αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια της τελικής φάσης της Ινδο-Ευρωπαϊκής κατανομής και επιμένει ότι θα έπρεπε να μελετηθεί για να ανακαλυφθεί τι μετέτρεψε τη γλώσσα αυτή σε ένα σημαντικό εργαλείο της πολιτιστικής ανάπτυξης.
Ο Adrados, ο οποίος έγραψε επίσης την Ιστορία της Ελληνικής Γλώσσας, από την προέλευσή της μέχρι την παρούσα ημέρα (History of the Greek Language: From its origins to the present day), είναι πολύ συγκεκριμένος για τις αλλαγές που έχουν λάβει χώρα στη διάρκεια των αιώνων και ισχυρίζεται ότι έχει υπάρξει πολλή παρανόηση.
"Έχει υπάρξει εξέλιξη αλλά, εάν συγκρίνουμε τις διάφορες ελληνικές γλώσσες όπως τη Μυκηναϊκή, την Ομηρική και την Ελληνική όπως μιλιέται σήμερα, οι διαφορές δεν είναι τόσο σημαντικές. Τα φωνήεντα έχουν απλοποιηθεί, ο μουσικός τόνος έχει βελτιωθεί, η μορφολογία έχει σμικρυνθεί, αλλά οι βασικές κατηγορίες και το βασικό λεξιλόγιο παραμένουν τα ίδια."
Το βιβλίο της Γαλλίδας φιλολόγου Jacqueline de Romilly, "Petites leçons sur le grec ancien", ("Μικρά μαθήματα στα αρχαία ελληνικά") το οποίο έγραψε μαζί με τη Monique Tré dé, δημοσιεύθηκε επίσης πρόσφατα υπό τον τίτλο "Ελληνικά Μαθήματα".
Το βιβλίο περιέχει πολύ μεγάλο μέρος απ’ αυτά που είναι ήδη γνωστά, όμως ο τρόπος που είναι γραμμένο δίνει στους αναγνώστες την ευκαιρία να ελέγξουν τη γνώση τους και ταυτόχρονα είτε να επιβεβαιώσουν είτε να απορρίψουν ορισμένες αλήθειες ή παρερμηνείες. Τα Ελληνικά Μαθήματα επίσης δίνουν στους αναγνώστες την ευκαιρία να περιπλανηθούν μέσα στις πολλές αλλαγές που, αντί να διαστρεβλώσουν τη γλώσσα, την έχουν διευρύνει και εμπλουτίσει.
Από το πρώτο κεφάλαιο οι δύο Γαλλίδες φιλελληνίδες αναφέρονται στην "περίεργη ζωτικότητα μιας νεκρής γλώσσας" και τονίζουν τη σπουδαιότητα της διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών στα σχολεία. Επισημαίνουν επίσης ότι "χωρίς μια ενιαία ενωτική πολιτική οργάνωση πίσω της, η Ελληνική γλώσσα και ο πολιτισμός κατάφεραν να διαδοθούν σε ανατολή και δύση, επιτυγχάνοντας να προσφέρουν μια πολιτική ενοποίηση σε όλο τον αρχαίο κόσμο.»
Επιπλέον, οι συγγραφείς αποκαλύπτουν τα μυστικά της γλώσσας που σχετίζονται με τη φιλοσοφία, την ψυχολογία και την κοινωνιολογία, και επίσης αποκαλύπτουν συγκρίσεις με τη Γαλλική γλώσσα, αναγνωρίζοντας επιρροές, δάνεια, ακόμη και αρχικές λέξεις που έχουν υιοθετηθεί από τα Γαλλικά. (…)
Με το ελληνικό κράτος ανίκανο να προσφέρει ουσιαστική υποστήριξη στις σπουδές των αρχαίων και σύγχρονων Ελληνικών σ’ έναν αριθμό πανεπιστημίων, που απειλούνται από τη σοβαρή οικονομική πίεση, οι προσπάθειες σε άλλες χώρες όπως η Αγγλία, η Ισπανία και η Γαλλία έχουν γίνει ακόμα ακόμη πιο σημαντικές για τη συνέχιση της επιβίωσης, της ανάπτυξης και της επέκτασης της Ελληνικής γλώσσας.
Ο David Holton, καθηγητής των σύγχρονων ελληνικών στο πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ, ο οποίος μάχεται για να κρατήσει το τμήμα του ενεργό, είναι κάθε άλλο παρά μια μοναχική φωνή.
Περισσότερο από δώδεκα σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης θα διδάσκουν Αρχαία Ελληνικά από το Σεπτέμβριο αυτό το έτος (2010) στην ευρύτερη περιοχή της Οξφόρδης, UK, σαν μέρος ενός πιλοτικού σχεδίου να προαχθούν οι κλασσικοί μεταξύ των μαθητών.
Η Lorna Robinson, διευθύντρια του εκπαιδευτικού προγράμματος IRIS,(…) είπε: «Τα Αρχαία Ελληνικά, είναι απλά μια καταπληκτική γλώσσα, γεμάτη από όμορφες λέξεις και συναρπαστικά νοήματα. Αρχικά οι μαθητές μπορεί να πτοηθούν στην ιδέα εκμάθησης μιας γλώσσας με διαφορετικό αλφάβητο, αλλά στην πραγματικότητα έχουμε διαπιστώσει ότι ενώ προσθέτει μια έξτρα διάσταση στη γνώση, οι μαθητές την αρπάζουν εντελώς γρήγορα και πράγματι την απολαμβάνουν όταν την ξεκινήσουν.»
********
Αποστομωτική ήταν η απάντηση του Γ. Μπαμπινιώτη στη Μαρία Ρεπούση:
Γεώργιος Μπαμπινιώτης: «Μήπως δίνεται υπερβολική έμφαση στην άποψη ενός προσώπου, που δικαιούται να την εκφράσει; Από τη στιγμή όμως που θα πει ότι η γλώσσα μας είναι νεκρή, δεν έχει καμία επαφή με την πραγματικότητα, με την επιστήμη και την αλήθεια.
Λέει άλλα αντ' άλλων. Και θέλει προσοχή.
Ίσως θα έπρεπε να μην προβάλλουμε πολύ τέτοιες απόψεις ξεπερασμένες, παλιομοδίτικες και χωρίς καμία επιστημονική βάση.
Αυτά είναι ανεπιστημονικά και εκτός κάθε συζήτησης.
Δεν πρέπει λοιπόν να δίνουμε έμφαση και να γινόμαστε συνομιλητές φληναφημάτων. Θα σεβόμουν μια κριτική "θέλω λιγότερες ώρες Αρχαία και περισσότερες Ιστορία". Είναι άλλο όμως να λες τη γλώσσα σου νεκρή.» (πηγή)
********
Οδυσσέας Ελύτης: «Μου εδόθηκε, αγαπητοί φίλοι, να γράφω σε μια γλώσσα που μιλιέται μόνον από μερικά εκατομμύρια ανθρώπων. Παρ' όλ' αυτά, μια γλώσσα που μιλιέται επί δυόμισι χιλιάδες χρόνια χωρίς διακοπή και μ' ελάχιστες διαφορές.
Η παράλογη αυτή, φαινομενικά, διάσταση, αντιστοιχεί και στην υλικο-πνευματική οντότητα της χώρας μου. Που είναι μικρή σε έκταση χώρου και απέραντη σε έκταση χρόνου.» (πηγή)
